Terug



Lieve LeNa - Rolwrijving





Een vraag van Kees Koelewijn (Wartburg college - Revius):

"Hoe zit het precies met rolwrijving?
Als een wiel rechtsom draait, dan is m.i. de wrijvingskracht met het wegdek naar voren gericht. Deze wrijvingskracht werkt dus met de bewegingsrichting mee.

Speelt deze kracht mee, als het gaat om rolwrijving? Of wordt dan alleen de wrijving in de kogellagers bedoeld.

Hoe zit het dan met een rollende bal of cilinder op een effen baan? Zou die, als de luchtwrijving buiten beschouwing wordt gelaten, almaar doorrollen?"

Een antwoord van Louis en Hubert
De vraag bevat een paar componenten.

De richting van de wrijvingskracht met het wegdek is naar voren gericht. Het is echter gevaarlijk om hier het woord 'werkt' te gebruiken, want dat suggereert dat die kracht arbeid verricht. Vergelijk dat met de situatie dat je een stap neemt: je linkerbeen blijft in contact met de grond en je rechterbeen zwaait naar voren. Dat gaat alleen maar goed als de linkervoet zich af kan zetten tegen de vloer. De vloer levert dus een kracht naar voren, maar de arbeid wordt ergens in je gewrichten geleverd. Het is bij motoren en voertuigen vaak erg lastig om de precieze plaats aan te wijzen waar de arbeid geleverd wordt. Als we bij een auto een pijl tekenen en daarvan zeggen dat die de kracht van motor weergeeft, dan is dat eigenlijk onzin. Zo'n kracht wordt door kenners dan ook wel een pseudokracht genoemd.

De rolwrijving wordt inderdaad veroorzaakt door de kogellagers, maar ook door de vervorming van de band; die wordt bij autoraces dan ook gloeiend heet.

Een al draaiend bewegende cilinder zou in vacuüm op een gladde vloer eeuwig blijven doorrollen.