Terug



Smaakmaker 4 - NVOX



In NVOX, 30e jaargang - maart 2005 - nummer 3 - bladzijde 115 stond in onze rubriek Smaakmakers een raadsel met magneten en eurostuivers. We beloofden een poging te doen om op deze site het raadsel op te lossen.

Rood en rood stoten elkaar af, zoals het hoort.



Met op beide noordpolen een eurostuiver treedt nog steeds afstoting op.



Verklaring: De stuivers hebben op hun zichtbare vlakken een noordpool gekregen.

Vervolgens leg je tegen één van de noordpolen een stuiver en nader je met de andere, kale noordpool de stuiver. Eerst voel je de verwachte afstoting, maar als je ze dicht genoeg bij elkaar brengt, trekken opeens beide noordpolen de stuiver van weerskanten aan.



Verklaring: Als je de proef met een (grotere) oude rijksdaalder doet in plaats van een eurostuiver, dan merk je dat de magneten zo ver mogelijk van elkaar proberen te komen.
Onderzoek je de stuiver met de twee magneten met een magnaprobe, dan vind je dit resultaat:



Bij de rand van de stuiver komen kennelijk veldlijnen naar buiten. Binnenin de munt lopen de veldlijnen zo:



Je kunt ook van de situatie op de tweede foto uitgaan en proberen een derde stuiver tussen de twee eerste te bevestigen. Dat lukt, maar niet zoals je in eerste instantie verwacht.



Verklaring: Hier hebben we iets teveel beloofd. Dit effect is verwant aan het verschijnsel dat velen waarschijnlijk kennen, dat het veld op de pool van een magneet verre van homogeen is. Probeer eens een munt neer te leggen op het poolvlak van een grote magneet (bijvoorbeeld 5x5 cm²). Je zult dan merken dat die munt daar niet blijft liggen en met een sprong naar de rand vliegt. Kennelijk is het veld daar het sterkst. De verklaring daarvoor kennen wij niet.

Op de ’markt’ van de laatste Woudschotenconferentie ontlokte deze raadselachtige proef levendige discussies die zelfs tot een interessante aanvulling met een krans van stuivers leidde.



Verklaring: Na het proefje van de derde foto is dit geen verrassing meer. De vijf munten hechten zich in het radiale veld van de centrale munt. Het lukt niet om een krans van zes munten te maken.